Algemeen nieuws landbouwonderwijs
Nieuwsberichten periode oktober 1999
Chinese delegatie bij Van Hall
Het Van Hall Instituut onderhoudt goede contacten met Chinese universiteiten en landbouwkundige vertegenwoordigers van de provincie Sichuan, één van de belangrijkste landbouwgebieden van China. Zo vinden er de laatste jaren regelmatig docenten- en studentenuitwisselingen plaats.
De Chinese delegatie die op 13 september Leeuwarden bezocht toonde zich bijzonder ge<nteresseerd in het door Van Hall verzorgde landbouwonderwijs, de Friese ervaringen omtrent aardappelproductie, het vermarkten van aardappelproducten en het omgaan met aardappelziektes. Doel van de delegatie was het stimuleren van nauwere samenwerking met Friese bedrijven en instellingen op het gebied van de aardappel- en bloementeelt.
Opleidingscentrum vlees intensiveert samenwerking met agrarisch onderwijs
Het opleidingscentrum voor de vleessector SVO en de zes agrarische opleidingscentra (aoc's) met opleidingen in levensmiddelentechnologie intensiveren hun samenwerking. De bestuursvoorzitters van de aoc's en de directie van SVO ondertekenden daartoe op 22 september 1999 in Ede een verklaring.
Het opleidingscentrum voor de vleessector SVO is zowel landelijk orgaan als vakschool voor opleidingen in die sector. Ze heeft onlangs haar kwalificaties verbreed naar verse voeding. SVO schat dat er nu ongeveer 150.000 mensen werkzaam zijn in de 'SVO-sectoren' (ook snacks bijvoorbeeld). De zes aoc's met levensmiddelentechnologie zijn Clusius College, AOC Friesland, Groenhorst College, Holland College, Helicon Opleidingen en AOC Oost.
Het SVO heeft al langer contacten met de aoc's. Ze voert zo bijvoorbeeld een deel van haar opleidingen uit bij AOC Oost en het Groenhorst College. En ook Lobas, als 'waarnemer' betrokken bij de voorbereiding van de ge<ntensiveerde samenwerking, heeft al eens met SVO samengewerkt. Dan ging het bijvoorbeeld om een opleiding voor productie-assistent of de ontwikkeling van gemeenschappelijke deelkwalificaties. Gezamenlijk hebben SVO en aoc's nu onderzocht hoe de samenwerking kan worden versterkt. Een werkgroep zag overlap, overeenkomsten en verschillen (bijvoorbeeld in de format van kwalificatiestructuren). Ze concludeerde dat er goede mogelijkheden waren, enerzijds in het reguliere onderwijs (zoals een gezamenlijke opleiding op het niveau van kaderfunctionaris) en anderzijds in iets geheel nieuws, namelijk de gezamenlijke opzet van kwaliteitscursussen voor het middenmanagement. Er zou samenwerking mogelijk zijn op het gebied van faciliteiten dus ook op het gebied van opleidingsprogramma's.
Beide partners verwachten dat met deze samenwerking een beter product op de markt komt, betere opleidingen. Dat heeft dan, hopen ze, positieve gevolgen voor de bedrijven waar leerlingen terecht komen en voor de opleidingen zelf vanwege kwaliteitsverbetering en verhoging van de leerlingeninstroom. Ze denken ook dat door uitwisseling van medewerkers en gezamenlijk gebruik van opleidingslocaties een hoger rendement uit de faciliteiten kan worden gehaald.
(v.l.n.r.) Frans Sikkes (AOC Friesland), Dick van der Meijden (AOC Oost), Hip Breebaart (Clusius), Frans Hoeks (Helicon), Cor Bakker (Holland College), Klaas Faber (SVO) en Hielke van Dijk (Groenhorst) ondertekenen de verklaring van samenwerking
Foto: Ton van den Born
Vernieuwde CO2-brochure
Het Proefstation voor Bloemisterij en Glasgroente heeft een herdruk heeft uitgegeven van de brochure 'CO2 in de glastuinbouw'. Met deze herdruk is de recente kennis over CO2 en het doseren ervan op een rij gezet.
De brochure bestaat uit 5 hoofdstukken en beslaat 128 pagina's. Aan de orde komen: de plantkundige, technische, regeltechnische en economische aspecten, milieu en overheidseisen. De tekst van de brochure is geïllustreerd met kleurenfoto's en een aantal grafieken en is ook bedoeld als leerboek voor het middelbaar en hoger tuinbouwonderwijs.
Tot 15 oktober 1999 tegen introductieprijs verkrijgbaar. Overschrijving van _60,- op bankrekening 1566.70.011 t.n.v. PBG te Naaldwijk o.v.v. 'CO2-brochure'.
Ministers LNV en OCenW in debat bij opening nieuwbouw Groene Welle
Nog nooit vertoond: de ministers van OcenW en LNV samen op een agrarische onderwijsinstelling. Links van hen AOC-directeur Jan Wessels Boer, rechts de Zwolse brugemeester Jan Franssen
Foto: Pieter Boetzkes
Woensdag 6 oktober was een uniek moment in het agrarisch onderwijs. Op die dagen openden minister Brinkhorst van LNV en zijn OcenW-collega Hermans samen met de Zwolse burgemeester Franssen de nieuwbouw van AOC Groene Welle. Dat deden ze nadat de bewindslieden en de burgemeester Franssen in het openbaar hadden gedebateerd over o.a. de relatie tussen aoc's en het overige onderwijs. Het was de eerste keer in de geschiedenis van het Nederlandse landbouwonderwijs dat de onderwijs- en landbouwminister samen te gast waren bij een agrarische onderwijsinstelling.
In het debat gaven de bewindslieden aan dat overheveling van het agrarisch onderwijs naar het ministerie van OcenW niet aan de orde is. "Dat hoeft voor mij niet zo nodig", aldus minister Hermans, "veel belangrijker is dat lokale en regionale initiatieven voor intensivering van de samenwerking tussen bijvoorbeeld ROC's en AOC's volop kansen krijgen en dus niet geblokkeerd worden." Minister Brinkhorst denkt daar precies hetzelfde over. "Het agrarisch onderwijs moet nog meer open zijn naar de samenleving." Meer samenwerking met andere onderwijsinstituten kan daarbij een goede bijdrage leveren.
Ook de voortschrijdende schaalvergroting in het onderwijs kwam tijdens het debat aan de orde. Uitgangspunt daarbij was de situatie op de Groene Welle, met zo'n 15.00 leerlingen en enkele honderden cursisten het kleinste AOC van Nederland. "Qua omvang een beetje aan de kleine kant maar toch heel behoorlijk", antwoordde minister Brinkhorst heel diplomatiek. De vraag of verdere schaalvergroting in het agrarisch en het overige onderwijs in het algemeen nodig is, schoof de LNV-minister door naar collega Hermans. "Hij geeft leiding aan dit soort structuurdiscussies", dus ik leg mijn oor graag bij hem te luister." Uit de aansluitende reactie van minister Hermans viel af te leiden dat hij niet koerst op nieuwe Haagse regelgeving op dit punt. "Je moet dit soort zaken net als bij onze wens tot meer samenwerking tussen scholen niet van bovenaf willen regelen. Het moet van onderop gebeuren. Ik wil scholen daarvoor juist meer ruimte en zelfregie geven", aldus de OcenW-minister. Schaal pakken waar het voordeel oplevert en zorgen dat de omvang klein blijft naar de studenten toe. Dat is naar zijn mening de beste opstelling.
Na het debat en de officiële opening - waarbij de ministers en burgemeester Franssen voor het nieuwe school het kunstwerk 'De Parelbloem' van de Groningse kunstenaar Hans Rikken uitpakten - gaven het gelegenheidsduo Jan Vayne en Normaal-zanger Benny Jolink een miniconcert. Voor de aanwezige leerlingen was dat pas een eerste opwarmer. Voor hen is er op donderdag 7 oktober een feest dat opgeluisterd wordt door 'De Kast'. Op vrijdag 8 en zaterdag 9 oktober staan de deuren van het nieuwe gebouw wagenwijd open voor belangstellenden.
Het nieuwe gebouw van AOC de Groene Welle
Foto: Pieter Boetzkes
Leerlingenaantallen
'Statistische Informatie Agrarisch Onderwijs 1998' is uit. Het wordt in kringen van statistici, toekomstvoorspellers en andere cijferfanaten ongetwijfeld met enthousiasme bestudeerd. Het boek is des te interessanter, omdat je er alle aantallen leerlingen en studenten per instituut, per vestiging, per afdeling m, v en m+v over de laatste 5 studiejaren kunt terugvinden. Je zou er een heel nummer van dit vakblad mee kunnen vullen. Helaas, we beperken ons tot drie 'uittreksels'.
1. Alle leerlingen/studenten in het agrarisch onderwijs over de periode 1994/1995 t/m 1998-1999:
|
94/95 |
95/96 |
96/97 |
97/98 |
98/99 |
(I)VBO |
21.758 |
23.276 |
24.214 |
25.431 |
26.739 |
MAO-BO |
16.956 |
16.832 |
16.650 |
16.716 |
16.485 |
MAO-BB |
8.451 |
8.180 |
7.633 |
7.859 |
8.128 |
Lerarenopl. |
459 |
432 |
428 |
428 |
374 |
HAO |
8.727 |
8.896 |
8.498 |
8.353 |
8.260 |
Universiteit |
4.855 |
4.428 |
4.083 |
3.860 |
3.780 |
2. Deelname aan het agrarisch onderwijs in verhouding tot het totale beroepsonderwijs (percentages):
|
94/95 |
95/96 |
96/97 |
97/98 |
98/99 |
VBO-groen t.o.v. VBO |
10,22% |
11,20% |
11,86% |
12,56% |
13,20% |
MAO t.o.v. MBO |
5,85% |
5,83% |
5,84% |
5,86% |
5,98% |
HAO t.o.v. HBO |
3,71% |
3,87% |
3,66% |
3,53% |
3,45% |
Wageningen UR t.o.v. WO |
2,62% |
2,49% |
2,46% |
2,40% |
2,37% |
3. Deelname van meisjes/vrouwen aan het agrarisch onderwijs in percentages van totalen:
|
94/95 |
95/96 |
96/97 |
97/98 |
98/99 |
IVBO |
37% |
39% |
40% |
41% |
42% |
VBO |
46% |
48% |
50% |
51% |
52% |
MAO-BO |
31% |
34% |
37% |
39% |
40% |
MAO-BB |
26% |
26% |
27% |
29% |
29% |
HAO |
29% |
30% |
32% |
34% |
36% |
Lerarenopl. |
39% |
42% |
50% |
51% |
53% |
Wageningen UR |
43% |
44% |
43% |
45% |
47% |
Elke dag wat anders
Begin deze maand ging de campagne 'Leraar, elke dag anders' van start. Doel: de beeldvorming van het leraarsberoep positief be<nvloeden. In tv-spotjes, advertenties, op posters en een website staat de afwisseling in het beroep centraal.
De campagne heeft een looptijd van 3 jaar. In het eerste jaar worden de leraren in het voortgezet onderwijs in het zonnetje gezet, in het tweede jaar komt het beroep van leraar in het mbo in de schijnwerpers. Doelgroep zijn in de eerste plaats scholieren en studenten van 15 tot 25 jaar en potentiële zij-instromers in het beroep. Er draaien op publieke en commerciële zenders 10 tv-spotjes die elk een andere situatie uit het schoolleven van een leraar voortgezet onderwijs tonen. U mag ook 'met enige regelmaat' via advertenties in landelijke dagbladen en tijdschriften over de schouder van een collega meekijken hoe zijn/haar opwindende agenda eruit ziet. Zeker twijfelende studenten zullen bij deze agenda-teksten getroffen worden door de erin geopenbaarde gevarieerde takenpakketten.
En verder ... nou ja, bewijs het bij-de-tijd-zijn van uzelf en de instelling waar u werkt maar eens door binnen 5 minuten via de dichtstbijzijnde computer door te dringen tot www.leraar.nl.
Cursus Milieukundig Veldmedewerker van start
Woensdag 1 september was het zover. In opdracht van het milieu-uitzendbureau 'EcoJob bv' zijn (voorlopig) 16 cursisten begonnen aan de 2-jarige cursus 'Milieukundig veldmedewerker'. De cursus wordt gegeven door het Groene Delta College in samenwerking met Helicon MBCS Velp. Door het aanbieden van deze gerichte cursus probeert EcoJob bv iets te doen aan het grote tekort aan veldwerkers bij de milieu-adviesbureaus.De cursisten komen via EcoJob op uitzendbasis in dienst van een milieu-adviesbureau voor 4 dagen per week; op de woensdagen volgen zij de cursus.
Eind 1998 heeft EcoJob zowel kwantitatief als kwalitatief de vraag naar veldwerkers/bemonsteraars geïnventariseerd. In totaal reageerden 26 milieu-adviesbureaus. Door een uitgebreide enquete werden kennis en vaardigheden van de werknemers in beeld gebracht. Aanvankelijk heeft EcoJob geprobeerd deze arbeidsmarktvraag met een BBL-variant van een niveau III opleiding in te laten vullen. Mede door het (nog) ontbreken van een milieu-diploma op ZB-niveau binnen de afdeling Milieutoezicht is deze wens niet ingevuld. EcoJob heeft echter namens de milieu-adviesbureaus aan de sectorcommissie Groene Ruimte van Lobas gevraagd de mogelijkheden voor een niveau III-opleiding zo spoedig mogelijk te onderzoeken.
Intussen is verder gezocht naar een geschikt onderwijsaanbod. Dat resulteerde in de cursus die is samengesteld uit erkende certificaten uit de afdelingen L (Milieutoezicht) en K (Groene Ruimte) uit ODC '98. De cursus bevat onder andere de volgende onderwerpen: monstername, sanering, milieuregels, bedrijfsprocessen, milieumetingen, landmeten, bedrijfsmilieuzorg, afvalherkenning, milieuchemie, informatica en communicatie. Tevens wordt in de cursus integraal het veiligheidscertificaat (VVA-1) aangeboden.
De cursus wordt beurtelings in blokken gegeven in Velp en Gouda. Inlichtingen: Cees de Jong, Groene Delta College, (tel. 070 3904016) of Toon Godefrooij, Helicon MBCS Velp, (tel. 026 3840310).
Ondertekening samenwerkingscontract milieu-cursus. V.l.n.r. Toon Godefrooij (MBCS), Jaap Feil (EcoJob) en Cees de Jong (Groene Delta College)
Eemlandhoeve in Bunschoten open
Naar verwachting zullen de komende jaren veel familiebedrijven een voor een verdwijnen. Dat gebeurt ook in de Ark- en Eempolder. Door ruilverkaveling, schaalvergroting en intensivering van de landbouw worden bedrijven verplaatst of beëindigd. Vitale boerderijen worden verkocht als woonboerderij en oprukkende nieuwbouwwijken jagen agrariërs op en weg. Jan Huijgen, initiatiefnemer van het project 'Plattelandsbedrijf De Eemlandhoeve' in Bunschoten doet moedige pogingen het tij te keren en ook kleinere bedrijven nieuw perspectief bieden.
Huijgen timmert flink aan de weg. Zo organiseerde hij ter gelegenheid van de officiële opening van de Eemlandhoeve op 22 september een mini-symposium, waarop alternatieven voor de toekomst van het platteland werden besproken: verantwoorde recreatie, samenwerking tussen scholen en agrariërs, openstelling van boerenbedrijven en nieuwe vormen van landschapsbeheer en samenwerking. De nieuwe hoeve in de Eemlandpolder was al lang voor de opening uitgegroeid tot een centrum voor plattelandsvernieuwing met regionale en nationale uitstraling. Naast veehouderij, bijenstal en ecologisch beheerde groentetuinen biedt de boerderij intussen uitgebreide vergaderfaciliteiten en nieuwe activiteitenruimtes. Er worden trainingen en cursussen verzorgd op het gebied van bio-ethiek en bedrijfsethiek, natuur- en milieu-educatie, bedrijfsinnovatie en zelfs geestelijke toerusting. De Eemlandhoeve gaat zich komende jaren ook concentreren op landschapsontwikkeling in het eigen Ark- en Eemland. Doel is (meer) boerenbedrijven toegankelijk te maken voor inwoners van dorpen, steden en nieuwbouwwijken.
Wie de hoeve virtueel wil beleven, kan terecht op www.eemlandhoeve.nl
Gids AOC-onderwijs 2000 verschenen
Begin oktober verscheen de nieuwe versie van de informatiegids 'AOC-onderwijs; MBO-opleidingen voeding, natuur & milieu' voor het jaar 2000. De gids bevat geactualiseerde informatie over de organisatie en inhoud van het onderwijs op aoc's. De gids wordt verspreid onder decanen in het voortgezet onderwijs en medewerkers van arbeidsbureaus en bureaus voor studie- en beroepskeuze. De uitgave van de gids sluit qua vormgeving en beelden aan bij de driejarige campagne van het aoc-onderwijs die nu zijn tweede jaar is ingegaan.
Alle (locaties van) aoc's ontvangen ook een aantal exemplaren van de nieuwe gids. Overige belangstellenden kunnen hem opvragen bij de AOC-raad, tel. 0318 640666.
Plantenziektekundige dienst een eeuw jong
Op 1 december a.s. wordt de Plantenziektekundige Dienst honderd. In het jaarverslag over het 99ste bestaansjaar kijkt directeur Duringhof er al naar uit, zich realiserend dat er bij een organisatie elk jaar 'elke dag opnieuw moet worden gewerkt met een open oor voor het heden en met het oog op de toekomstige ontwikkelingen.'
Het eeuwfeest zal, begin november al, in grootse stijl gevierd worden. Ook onze majesteit komt ervoor naar Wageningen. Zij zal zich op 3 november door minister Laurens-Jan Brinkhorst (of diens opvolger) en de heer drs. ing. Henk Duringhof (PD- directeur) laten toespreken om vervolgens de vernieuwde hoofdvestiging te openen.
Op 4 en 5 november is er een internationale conferentie onder leiding van ir. Gerrit Braks, ooit ook landbouwminister. De conferentie is gebaseerd op het boek dat ter gelegenheid van het jubileum wordt uitgegeven: 'Plants and Politics'. In het boek geven vertegenwoordigers van supranationale organisaties, overheden, producenten en consumenten hun visie op de toekomst van agrarische productie, mondiale handel en gewasbescherming.
Van Hall Instituut helpt havo en vwo
Leraren in de bovenbouw van havo en vwo moeten hun leerlingen meer praktische vaardigheden op het gebied van onderzoek bijbrengen zodat, ze hun 'profielwerkstukken' naar behoren kunnen uitvoeren. Het Friese Aansluitingsplatform heeft er iets op gevonden: gebruik maken van de faciliteiten waarover hbo en universiteit beschikken.
Het platform heeft inmiddels een begin gemaakt. Docenten uit vo en hbo, ingedeeld per profiel uit de nieuwe havo/vwo-bovenbouw, brengen de mogelijkheden in kaart. Om dat on the job te kunnen doen, werden ze op 27 september jl. op het Van Hall Instituut rond- geleid. Zo konden ze waarnemen hoe salmonella in kippenvlees kan worden aangetoond, hoe afvalwater gezuiverd wordt en hoe bij konijnen de voedselvertering verloopt. Bij volgende sessies zullen ook de andere scholen voor hoger beroepsonderwijs in het Noorden de profielkringen ontvangen en voorlichten.
Eerst geloven en dan zien
Het Jaarverslag over 1998 van de Stichting Samenwerkend Hoger Agrarisch Onderwijs (SHAO) laat zich uiteraard niet lezen zonder te denken aan de opheffing van de stichting in het nu lopende jaar. Ook de voorzitter van de club, ir. R.J. Tazelaar, bleek er in zijn voorwoord niet omheen te kunnen.
Zo schrijft hij daarin onder de kop 'Eerst geloven en dan zien': 'Achteraf lijkt het erop, dat de uiteindelijke duidelijkheid die de consortiumdiscussie heeft opgeleverd, de lucht tussen de instellingen in belangrijke mate heeft geklaard. We redeneren nu meer vanuit een nieuwe blanco situatie. Soms realiseren we ons ineens dat straks niet meer bestaat wat tot nu toe een vanzelfsprekendheid leek. (...) De uitdaging aan het hao is om op de ontwikkelingen de goede krachtdadige antwoorden te vinden. Het is nog niet duidelijk in wat voor een strategisch verband die antwoorden worden gevonden. De belangrijkste voorwaarde is dat we blijven geloven in de meerwaarde van een sectoraal HAO. De kracht van dat geloof bepaalt de resultaten.'
Eemlandhoeve in Bunschoten open
Naar verwachting zullen de komende jaren veel familiebedrijven een voor een verdwijnen. Dat gebeurt ook in de Ark- en Eempolder. Door ruilverkaveling, schaalvergroting en intensivering van de landbouw worden bedrijven verplaatst of beëindigd. Vitale boerderijen worden verkocht als woonboerderij en oprukkende nieuwbouwwijken jagen agrariërs op en weg. Jan Huijgen, initiatiefnemer van het project 'Plattelandsbedrijf De Eemlandhoeve' in Bunschoten doet moedige pogingen het tij te keren en ook kleinere bedrijven nieuw perspectief bieden.
Huijgen timmert flink aan de weg. Zo organiseerde hij ter gelegenheid van de officiële opening van de Eemlandhoeve op 22 september een mini-symposium, waarop alternatieven voor de toekomst van het platteland werden besproken: verantwoorde recreatie, samenwerking tussen scholen en agrariërs, openstelling van boerenbedrijven en nieuwe vormen van landschapsbeheer en samenwerking. De nieuwe hoeve in de Eemlandpolder was al lang voor de opening uitgegroeid tot een centrum voor plattelandsvernieuwing met regionale en nationale uitstraling. Naast veehouderij, bijenstal en ecologisch beheerde groentetuinen biedt de boerderij intussen uitgebreide vergaderfaciliteiten en nieuwe activiteitenruimtes. Er worden trainingen en cursussen verzorgd op het gebied van bio-ethiek en bedrijfsethiek, natuur- en milieu-educatie, bedrijfsinnovatie en zelfs geestelijke toerusting. De Eemlandhoeve gaat zich komende jaren ook concentreren op landschapsontwikkeling in het eigen Ark- en Eemland. Doel is (meer) boerenbedrijven toegankelijk te maken voor inwoners van dorpen, steden en nieuwbouwwijken. Wie de hoeve virtueel wil beleven, kan terecht op www.eemland-hoeve.nl.
Doorstart lesbrieven SOB
De Lesbrief voor docenten en leerlingen van het vakonderwijs bloemendetailhandel, in het schooljaar 1998-1999 op proef vier keer verschenen, zal ook dit cursusjaar geproduceerd kunnen worden. Doelstellingen van de brief waren en zijn ontwikkelingen in het bedrijfsleven dichter bij het onderwijs te brengen en informatie te verstrekken die voor het vakonderwijs van belang is.
Uit een enquete onder docenten was gebleken dat tweederde van de respondenten vond dat de Lesbrief goed of uitstekend aan de doelstellingen voldeed. Ze vinden de meest korte artikelen in het algemeen actueel, relevant, gevarieerd, bondig en goed leesbaar, meer geschikt voor de hogere dan de lagere klassen.
SOB en de Commissie Bloemen Planten van het Hoofdbedrijfschap Detailhandel putten uit de positieve beoordeling voldoende moed en wil om te besluiten in het lopende jaar opnieuw 4 nummers te laten uitbrengen. De redactie van de Lesbrief is in handen van Jaap Weststeijn, tel. 0318 527568, fax 0318 542266, e-post vbwdc@tref.nl
Terug naar weekoverzicht algemeen nieuws
