Nieuwsberichten landbouwonderwijs januari  2000

Symposium streekeigen producten en -markten; kennisoverdracht naar het onderwijs

Op 20 januari organiseren Wageningen Universiteit, de Internationale Agrarische Hogeschool Larenstein en AOC Oost het symposium 'Streekeigen producten en -markten; kennisoverdracht naar het onderwijs'. 

Sprekers tijdens dit symposium zijn:

Tijdens het symposium wordt ook het nieuwe onderwijsmoduleboek 'Streekeigen producten en -markten' officieel geprensenteerd.
Het symposium vindt plaats op 20 januari van 14.30 tot 18.00 uur het Wageningen International Conference Center & Residence te Wageningen.
De kosten per deelnemer bedragen _50,-

Inlichtingen: Secretariaat Leerstoelgroep Marktkunde en Consumentengedrag, tel. 0317 483385.

Managementtraining Melkveehouderij

IPC Dier te Oenkerk en het Van Hall Instituut te Leeuwarden starten september 2000 met een gezamenlijke
éénjarige Managementtraining Melkveehouderij. Het gaat om een korte praktijkgerichte opleiding, bedoeld voor
toekomstige ondernemers en werknemers in de periferie van de melkveehouderij. Zo kan de cursus aantrekkelijk
zijn voor KF-ers die een 3-jarige opleiding aan een AHS te lang, te breed of te diepgaand vinden, maar toch ook
nog niet met school willen stoppen.

De opleidingsduur is 8 maanden, wordt in modulevorm uitgevoerd en is verdeeld in vier blokken van twee maanden.
Van Hall en IPC Dier verzorgen ieder de helft van het lesprogramma en ontwikkelen de daarbij behorende lesstof.
Binnen deze opleiding verzorgt Van Hall het theoretische deel. Deze theoretische scholing wordt in principe in
Leeuwarden gegeven. Het derde en vierde blok kan dit in verband met de praktijkcomponent (cursisten zijn 's
morgens en 's middags in Oenkerk) eventueel ook in Oenkerk verzorgd worden. Het praktische deel wordt verzorgd
door IPC Dier Oenkerk.

De praktijk en de theorie zullen elkaar tijdens deze opleiding afwisselen/versterken en ze zijn voor iedere module
op elkaar afgestemd. Inhoudelijk is de opleiding te beschouwen als een moderne variant van de vroegere cursus
Middelbaar Kader Rundveehouderij.

Belangstelling? Meer informatie bij één van de contactpersonen: Ir. Cor Kwakernaak van het Van Hall Instituut te
Leeuwarden (tel. 058 2846444) of ing. Willem Dotinga van IPC Dier Oenkerk (tel. 058 2561562).

Speelman Rector Magnificus

Prof.dr.ir. L. Speelman (57), nu lid van het College van Bestuur en prorector van Wageningen Universiteit wordt
per september 2000 Rector Magnificus van de landbouwuniversiteit.

Met deze benoeming wordt hij ook lid van de Raad van Bestuur van Wageningen UR. Tot zijn benoeming is Speelman lid van het College van Bestuur en
prorector van Wageningen Universiteit, daarvoor was hij projectleider onderwijs. In zijn huidige bestuursfunctie
is Speelman verantwoordelijk voor de uitvoering van de reorganisatie van de universiteit. Zo was hij éé,n van de
opstellers van het reorganisatieplan waarin 25 leerstoelen werden omgezaagd en 4 studierichtingen werden
opgebroken.

Speelman studeerde (1968) en promoveerde (1979) in Wageningen. Van 1979 tot 1988 was hij voorzitter van de
Centrale Directie van het Van Hall Instituut in Groningen. In 1988 werd Speelman aan de Landbouwuniversiteit
benoemd tot hoogleraar Agrarische Bedrijfstechnologie. De overdracht van het rectoraat vindt plaats tijdens de
opening van het academisch jaar op 1 september 2000.

De nog zittende Rector Magnificus, prof.dr. C.M. Karssen, beëindigt zijn rectoraat per 1 september 2000. Hij
bekleedde dat ambt sinds 1993.

Den Ouden nieuwe voorzitter AOC-raad

Foto: Pieter Boetzkes

Met ingang van 15 december 1999 heeft de AOC-raad een nieuwe voorzitter. Op die datum koos de
algemene ledenvergadering Jan den Ouden (61) tot opvolger van Wim Peters die de voorzittershamer van de
koepelorganisatie van de aoc's 9 jaar lang heeft gehanteerd.

Jan den Ouden is als voorzitter van het bestuur van het Clusius College lid van de algemene ledenvergadering van de AOC-raad en was daarin ook al bestuurslid.
De nieuwe sterke man heeft vele petten. Hij vervulde, zowel bij landbouworganisaties als in het openbaar bestuur,
sinds 1974 tal van bestuurlijke functies. Zo was hij o.a. voorzitter van de Onderwijscommisie van de Hollandse
Maatschappij van landbouw en lid van diverse commissies van LTO Nederland en de WLTO. Bovendien is hij
voorzitter van de Landbouwcommissie van de VVD. Van 1974 tot 1977 was Den Ouden wethouder in de gemeente
Alblasserdam en sinds 1977 is hij burgemeester van de gemeente Annapaulona.

Promotievideo vmbo-groen

'VMBO-groen, dat lééft!' is niet een geheel nieuwe en originele kreet. Een bewuste keuze, want een jaar eerder
ging het onder de vlag 'AOC-onderwijs, dat lééft' om het trekken van leerlingen naar in veel gevallen dezelfde
gebouwen: aoc's.

De aanleiding voor deze productie van de AOC-raad is: behoefte van aoc's, sterke veroudering van de vorige video
Enter Groene Zone, ondersteuning van promotiecampagne van de leden en een betere profilering en positionering
van het vmbo-groen.

"Alle vmbo-groen scholen hebben een 'aoc-eigen' band ontvangen en op dit moment stromen de nabestellingen
binnen", zegt Annette Verhoef, PR-Functionaris van de AOC-raad en nauw bij de productie van de video betrokken.
"Veel vmbo-groen-scholen maken in december en januari een rondje langs de basisscholen in de regio waar zij de
band en de algemene folder aanbieden bij het eigen info/promotiepakket."

De film duurt ongeveer 25 minuten en geeft een beeld van de brede mogelijkheden in en na het vmbo-groen. In de
video gaat Jochem van Gelder, bekend van 'Willem Wever', op zoek naar antwoorden op vragen over het vmbo-
groen. Hij ontmoet achtereenvolgens de leerlingen Linda, Johnny en Annemarie en bezoekt met hen een aoc, een
manege, een veiling, een keuken en een ziekenhuis. Onderweg vraagt hij iedereen het hemd van het lijf over het
vmbo-groen.
Per aoc is een videoband ontwikkeld. Direct na de start van de band verschijnt het logo en de naam van het
betreffende aoc in beeld. Ter afsluiting van de film verwijst Jochem van Gelder naar de vmbo-groen-scholen 'in
de buurt'.

De video is primair gericht op kinderen in de hoogste klassen van het basisonderwijs. Maar ook voor leerkrachten
en directeuren van basisscholen en ouders van potenti0/00le leerlingen is de film geschikt. De bij de video horende
folder is gericht op de leerkrachten in het basisonderwijs en ouders van potentiële leerlingen.
Voor meer informatie: tel. 0591- 648818.

Campagne voor behoud Frederiksoord

De dreigende opheffing van de tuinbouwschool in Frederiksoord heeft in de omgeving veel beroering gewekt. Na de jaarwisseling bleken straatborden van AOC Terra vanuit de hele provincie in de tuin van de locatie terug te vinden. Dit was een stunt van een oudejaarsclub uit de omgeving van Vledder.
Een andere reactie kwam met de oprichting van de commissie voor behoud van Frederiksoord. Deze commissie is een campagne begonnen om het College van Bestuur van het aoc te overtuigen van de waarde van de vestiging in Frederiksoord.
Het bestuur wil de opleidingen, voor boomkwekers, hoveniers en groenvoorzieners, begin 2004 overbrengen naar een nieuwbouw in Meppel. De motivatie is dat het aantal leerlingen daalt en de bereikbaarheid beter kan.

De commissie die Frederiksoord wil behouden is van mening dat juist op deze plek (met het tuinencomplex van 7 hectare, de boomkwekerij, kassen, leerlingenhuisvesting en hun sociëteitsgebouw) de praktische en maatschappelijke vorming beter tot zijn recht komt. Woordvoerder van de commissie Gerard Mostert: "Het gaat ons er niet om dat de school moet blijven, maar wel dat de kwaliteit van het onderwijs gewaarborgd is. De mogelijkheden van de tuin ben je in de stad kwijt en je mist ook de landschappelijke beleving."
Bovendien heeft de naar alle waarschijnlijkheid oudste tuinbouwschool van Nederland een traditie. Mostert is opgeleid in Frederiksoord, al jarenlang voorzitter van Voldgavst, de organisatie van oud-leerlingen die in september haar honderdjarig bestaan heeft gevierd, en ook gastdocent op school. "Mijn hele leven is gebonden aan Frederiksoord."

De campagnevoerders hebben allereerst oud-leerlingen en stagebedrijven ingelicht, 4000 adressen in totaal. Ze hebben gevraagd geld te storten om de campagne te financieren. "Er kwamen veel telefonische reacties", zegt Mostert. En in Oogst van 14 januari 2000 schreef een vasteplantenkweker uit Frederiksoord een column over 'de beste school'.
De boomkwekers hebben zich, aldus Mostert, achter de campagne geschaard. En op school is verontwaardigd gereageerd op het bestuursvoornemen. Maar Mostert is optimistisch over een oplossing. "Roel Schilt (voorzitter van het College van Bestuur van AOC Terra) zei: 'Eigenlijk hebben we hetzelfde einddoel, namelijk goed kwalitatief onderwijs'." Ze zijn nog in gesprek, vervolgt hij. "Volgende week praten we verder. Wat zijn de achtergrondgegevens en de redenen hiervoor? Welke alternatieven zijn er? Voor het eind van dit cursusjaar moet de koers duidelijk zijn."

Fusie voor Anna Hoeve

De enige nog zelfstandige vmbo in het agrarisch onderwijs, de Anna Hoeve
in Brielle, heeft serieuze plannen om toe te treden tot de
fusie van de vier aoc's in midden-Nederland:  Groene Delta College, Groen
College,  Florens College en Midden Nederland.

De Anna Hoeve is met  haar 800 leerlingen het op één na grootste vmbo in
Nederland en heeft het heel lang zelfstandig kunnen uithouden. Maar
de regelgeving en de voorschriften van de overheid zijn dusdanig,
dat de Anna Hoeve nu toch vindt dat het tijdstip gekomen is om haar
continuïteit op andere wijze veilig te gaan stellen. Ook verwacht
men dat door de fusie de professionaliteit zal toenemen. Bovendien,
zo is de verwachting, kan een aoc-bestuur beter rekening houden met
de behoeften van de groenschool voor wat betreft de
gebouwensituatie als de gemeente.

De Anna Hoeve voert besprekingen met het Groene Delta College en
met de stichting De Vier AOC's en streeft ernaar een fusierapport
klaar te hebben voor het einde van dit jaar. De aansluiting zou dan
gelijktijdig met de scholenfusie van de vier aoc's, of al daarvoor,
zijn beslag kunnen krijgen.

Projectideeën Axis

Axis is het nationale platform voor Natuur en Techniek in onderwijs
en arbeidsmarkt. In 1998 werd het door overheid,
werkgeversorganisaties, beroepsonderwijs en arbeidsvoorziening in
het leven geroepen om de belangstelling voor technische en
natuurkundige opleidingen te vergroten en de uitval terug te
dringen. Concrete taak van het platform is om vier jaar lang locale
en regionale projecten, erop gericht om het aantal potentiële
technische arbeidskrachten te vergroten, financieel te ondersteunen
en kennis en informatie uit te wisselen.

De eerste ronde projectaanvragen - die door scholen en vanuit het
bedrijfsleven kunnen worden ingediend - is nu door Axis verwerkt en
op grond van de hierin opgedane ervaringen zijn de aanvraagcriteria
enigszins bijgesteld. Uit het agrarisch onderwijs zijn in de eerste
ronde slechts twee aanvragen ontvangen. Deze aanvragen, afkomstig
uit het agrarisch mbo, zitten nog in portefeuille en wachten op
nadere rapportage.

Voor het jaar 2000 kan Axis in totaal voor circa 17 miljoen gulden
aan projecten steunen. De sluitingsdatum voor de tweede ronde
inzendingen van projectideeën is 15 februari 2000. Wat moeten
scholen doen wanneer ze voor deze tweede tranche een
projectaanvraag willen indienen? Geadviseerd wordt om op de website
van Axis (www.platform-axis.nl) eerst kennis te nemen van de Axis-
filosofie en, in het verlengde daarvan, van de prioriteiten die na
sluiting van de eerste ronde zijn gedefinieerd voor aanvragen in de
tweede en derde ronde.

Als u vragen heeft over de projectenprocedure en de criteria of
wilt u suggesties ontvangen voor veelbelovende aanpakken om het
bèta/techniekonderwijs aantrekkelijker te maken, kunt u ook
telefonisch contact opnemen met het bureau van Axis, tel. 015
2191461.

Megafusie in stroomversnelling

De megafusie tussen de vier aoc's in Midden- en West-Nederland
verloopt zo voorspoedig, dat men op dit moment verwacht dat de
scholenfusie al per 1 augustus 2001 zal kunnen ingaan. Eerdere
verwachting was dat dit nog wel drie tot vier jaar zou kunnen
duren. Men is nu bezig met het opstellen van een nieuwe bestuurs-
en managementstructuur en van een sociaal plan dat, volgens
bestuursvoorzitter P. Keur "mensen moet prikkelen om mee te gaan
naar de hoofdvestiging in Woerden."

Keur benadrukt dat bij de fusie géén sprake is van boventalligheid
van personeel van de vier deelnemende aoc's in midden- en west-
Nederland: Groene Delta College, Florens College, Groen College en
Midden Nederland.

Na het opstellen van de structuren voor bestuur en management komen
de mensen binnen die structuren in beeld en zal worden bekeken
welke personen zitten krijgen in het nieuwe college van bestuur.

 

Larenstein start opleiding in China

De Internationale Agrarische Hogeschool Larenstein ontvangt van
Senter - het agentschap van het ministerie van Economische Zaken -
één miljoen gulden om aan de Landbouwuniversiteit van Nanjing in
China een gezamenlijke opleiding Master in Agricultural Chain
Management te starten.

Het doel van de opleiding is om ter plaatse met Nederlandse
expertise managers op te leiden die werkzaam zullen zijn binnen de
agrarische ketens in China. Docenten van Larenstein zullen
onderwijs geven in China en docenten van de Universiteit van
Nanjing zullen opgeleid worden in Nederland. Groepen van docenten
en studenten uit beide landen zullen onderzoek doen naar
ketenbeheersing in China.

Agrarische ketenbeheersing is een complexe materie. Willem
Brinckman, nauw betrokken bij dit project, omschrijft het als
volgt: "Agrarische ketenbeheersing zou je simpelweg kunnen
aanduiden als 'van zaadje tot het tomaatje'. Het gaat om het
volgen, begeleiden en sturen van het gehele proces. Van het
ontwikkelen en maken tot het aan de man brengen van een agrarisch
product. Maar ook andersom, de wensen van de consument vertalen in
het product. Als de consument geen groene paprika's koopt maar wel
gele dan moet je daar op inspringen. In Nederland is het niet nieuw
maar agrarische ketenbeheersing is voor China een noviteit."

In de snelgroeiende economie van China komt steeds meer vraag naar
kwalitatief goede producten. Eén van de problemen in de agrarische
sector is het ontbreken van managers met de juiste expertise. De
opleiding die Larenstein samen met de Landbouwuniversiteit van
Nanjing gaat verzorgen, voorziet in die behoefte. Twee Nederlandse
bedrijven nemen deel in het project. Rijk Zwaan, internationale
marktleider in de productie en verkoop van groentezaden en Makro
Azie een detailhandel gedeeltelijk in Chinese handen.

De toekomstige managers zullen een deel van hun opleiding in
Nederland volgen om intensief kennis te maken met de Nederlandse
agribusiness bedrijven. De eerste docenten van Larenstein
vertrekken medio februari naar China.

CAH Dronten gaat ondergronds

De Christelijke Agrarische Hogeschool gaat zich verder
verdiepen in het bodemleven. Samen met de Landbouwuniversiteit
en het DLO-instituut voor Agrobiologie in Wageningen gaat de
CAH Dronten de komende jaren een project uitvoeren waarin het
bodemleven wordt bestudeerd.

In Wageningen is onderzoek gedaan naar de relaties tussen
bodemorganismen: wie eet wie op? Dit onderzoek heeft een
computermodel opgeleverd waarin deze relaties zijn
weergegeven. De CAH Dronten wil dit computermodel nu
toepasbaar maken voor de landbouw.

Het bodemleven in de grond is verantwoordelijk voor de
vertering van de gewasresten die na de oogst op het land
achterblijven. Daarom zijn bodemmechanismen heel belangrijk.
Enerzijds om de grond een goede luchtige structuur te geven.
Anderzijds, en dat is nog veel belangrijker, om de grond
vruchtbaar en gezond te maken en te houden.

In het project willen docenten van de CAH Dronten samen met de
Wageningse onderzoekers nagaan, wat de effecten op de
bodemorganismen zijn van activiteiten van de boer. Als een
boer ploegt zal hij een aantal regenwormen doorsnijden en
andere kleine beestjes worden doordgereden. Maar tegelijk
brengt de boer door bepaalde teeltmaatregelen juist lucht
(zuurstof) in de grond, waardoor het bodemleven juist wordt
gestimuleerd. En wanneer een boer organische mest gebruikt,
geeft hij het bodemleven juist te eten. Dit zijn nog maar
enkele voorbeelden van effecten die teeltmaatregelen op het
bodemleven hebben.

Het project moet onderwijsmateriaal voor de agrarische
studenten opleveren. Zij krijgen door dit project meer inzicht
in de neveneffecten op het bodemleven van allerlei
teeltmaatregelen. Door meer kennis van het bodemleven kunnen
boeren ook beter met het bodemleven rekening houden. En een
goed en gezond bodemleven is voorwaarde voor goede en gezonde
plantengroei.

Warm hart voor Europea

In december 1999 ontvingen alle scholen agrarisch onderwijs een
exemplaar van de 'Charta van het Europees Agrarisch Onderwijs' van
Europea. Europea is een netwerk van agrarische scholen in 15
europese landen, dat als doel heeft om kennis uit te wisselen en
ervaringen op het gebied van internationalisering mogelijk te
maken.

Niet alleen de leden van Europea vinden internationalisering
belangrijk. De bijgevoegde aanbevelingsbrief van LNV-minister
Brinkhorst maakt duidelijk dat ook hij het Europea-netwerk om
allerlei redenen een warm hart toe draagt.

Met ingang van 2000 streeft Europea Nederland (voorzitter per 1
januari is Ton Stok, vestiging Rotterdam van AOC De Groene Delta)
ernaar om de vestigingen van de aoc's afzonderlijk lid te laten
worden, omdat uitwisseling van kennis en ervaringen alleen dan goed
mogelijk is wanneer de informatie rechtstreeks bij de scholen
terechtkomt. Hiertoe gaat Europea dan ook een eigen nieuwsbrief
verzorgen. In maart staat een netwerk- en informatiebijeenkomst op
stapel voor zowel leerlingen als docenten agrarisch onderwijs. En
er komt een uitgebreide website, met daarin onder meer een databank
voor vraag- en aanbod voor stageplaatsen en
uitwisselingsmogelijkheden.

Larenstein torent langs A12

Langs de drukbereden snelweg tussen Utrecht en Duitsland zal de
Internationale Agrarische Hogeschool Larenstein dit jaar een 20m
hoge toren bouwen waarop een levende boom geplaatst zal worden.
Deze toren moet een duidelijk in het oog springend beeldmerk worden
van Larenstein. Cultuurhistorisch besef, milieubewustzijn en
onderwijs en werkveld van de school zijn tot uitdrukking gebracht
in het ontwerp voor de blikvanger.

Zo moet de Larenstein-toren er uit gaan zien

Foto: Larenstein

Inspiratiebron is de veertiende eeuwse toren van Lucca, Toscane.
Hierop zijn indertijd vanzelf bomen gaan groeien. De recht opgaande
toren bestaat uit 8 segmenten van 2,5 m met een bak erbovenop
waarin een veldesdoorn wordt geplant. Het water voor de boom wordt
opgepompt met behulp van zonne-energie van panelen die aan de toren
worden bevestigd. Deze leveren ook de stroom voor de verlichting
van het logo van Larenstein.

Hoe de esdoorn zich zal ontwikkelen, zo op eenzame hoogte, en hoe
de constructie van niet-verduurzaamd larixhout zich zal houden, is
onderwerp van studie voor de studenten van Hogeschool Larenstein.

Beurs voor cursus IPC Dier Barneveld

In oktober vond de feestelijke heropening plaats van WELGRO NV,
fabrikant van bulkwagens in Groenlo. Normaal gesproken zou deze
gebeurtenis niet de kolommen van deze site halen. Ware het niet dat
het bedrijf een mooi gebaar maakte naar IPC Dier in Barneveld.
Onder het motto 'geef ons maar geld in plaats van cadeaus'
sprokkelde WELGRO _15.000,- bij elkaar. Geld dat de
bulkwagenfabrikant weer op haar beurt omzette in een beurs waarmee
een student uit een ontwikkelingsland de internationale cursus
veevoederbereiding bij IPC Dier kan volgen.

"Investeren in kennis, dus in mensen, geeft het hoogste rendement.
We hopen dat dit gebaar navolging zal vinden", concludeerden
WELGRO-directeur Wellink en IPC Dier-directeur van Rees bij de
overdracht van de cheque. Voor welke student de beurs bestemd is
zal IPC Dier binnenkort bepalen.

IPC Dier-directeur P.J. van Rees ontvangt de cheque ter waarde van
_15.000,- uit handen van WELGRO-directeur W. Wellink

Foto: IPC Dier

Vertraging fusie IPC Plant en Dier

Hoewel het de bedoeling was geweest om de fusie tussen de ipc's
plant en dier per 1 januari 2000 te laten ingaan, heeft de mr van
IPC Dier toch voor enige vertraging gezorgd. Deze mr heeft, in
tegenstelling tot die van IPC Plant, instemmingsrecht en is het
niet op alle onderdelen eens met het fusierapport. De bezwaren
gelden met name de hierin voorgestelde zware staf (van 25 fte) en
het feit dat de locaties van het nieuwe ipc niet mede-
beleidsbepalend zijn.

De mr van IPC Dier heeft als voorwaarde gesteld dat de bevoegdheden
in de nieuwe organisatie geregeld moeten worden op dezelfde manier
als dat nu binnen IPC Dier het geval is, na een in 1994 opgesteld
en geïmplementeerd rapport van een organisatiedeskundige. 
Inmiddels zijn de voorwaarden van de mr volledig geaccepteerd,
waarmee de bezwaren tegen instemming met de fusie zijn weggenomen.
Rest nog de afhandeling van enkele formeel/juridische zaken, waarna
de fusie alsnog met terugwerkende kracht per 1 januari 2000 van
kracht zou kunnen worden.

Gerrit van der Linde, voorzitter van de mr van IPC Dier, is
verheugd met de recente ontwikkelingen. "De mr is altijd al
voorstander geweest van de fusie en zeker op deze manier zien we
meer voordelen en minder nadelen."

Buitensectorale fusie Hogeschool Delft

De eerste buitensectorale fusie in het agrarisch onderwijs tussen
de Hogeschool Delft (agrarisch) en de Ichthus Hogeschool (niet-
agrarisch) is met ingang van 1 januari 2000 een feit geworden. Door
de fusie ontstaat een onderwijsinstelling met ruim 9.500 studenten
en met vestigingen in Rotterdam, Delft en Den Haag en met
lesplaatsen in Dordrecht en Oegstgeest.

De beide hogescholen, die nu onder een stichting vallen, blijven
desondanks hun eigen naam dragen. Het College van Bestuur van de
nieuwe stichting bestaat uit de heer J.M.M. (Jos) Elbers
(voorzitter) en mevrouw drs. A.C. Keizer-Mastenbroek. De gefuseerde
instelling bestaat uit zes units die elk een eigen unit-directeur
hebben. Beoogde unit-directeur van Delft is Chrit de Koning.

Door deze fusie van scholen in verschillende sectoren is de
mogelijkheid ontstaan om combinatie-opleidingen te gaan aanbieden.
Gedacht wordt aan een combinatie van de terreinen communicatie en
plattelandsvernieuwing, economie en technologie, of zorg en welzijn
in de agrisector. Het nieuwe opleidingsaanbod zal worden afgestemd
op de vraag vanuit 'de markt'.