archieffebruari2001

Nieuwsberichten groen onderwijs februari 2001

HBO management en paardenhouderij

Studenten die een hbo-opleiding in de paardenbusiness willen volgen, kunnen met ingang van het volgend schooljaar terecht bij de CAH Dronten. Daar gaat per 1 september 2001 de nieuwe dagopleiding `bedrijfskunde en agribusiness - management en paardenhouderij' van start: een brede management-opleiding waarin het paart centraal staat.

Rode draad van de nieuwe opleiding bestaat uit thematische modulen, praktijkgerichte projecten en stages die verweven zijn met de paardenhouderij. Daarnaast wordt is (algemene) bedrijfskunde een aandachtsgebied binnen de opleiding.

In september 2000 ging in Dronten een avondopleiding management en paardenhouderij van start. Voor die opleiding meldden een kleine vijftig avondstudenten zich aan. Op de voorlichtingsdag van de Christelijk Agrarische Hogeschool op 17 maart a.s. is meer informatie verkrijgbaar over de nieuwe dagopleiding management en paardenhouderij.

Paardenhouderij is een populaire studierichting. Voor de avondopleiding management en paardenhouderij kreeg de CAH Dronten vijftig aanmeldingen.

Foto: CAH Dronten

Nieuw Lobas-bestuur

Met ingang van 25 januari 2001 zijn Erris van Ginkel (VHG, COS) en Anne Koning (CNV Bedrijvenbond) benoemd tot respectievelijk voorzitter en vice-voorzitter/secretaris van Lobas. De heer E.P. van Ginkel, voorzitter van de Stichting Vakinformatie Siergewassen en president van de European Landscape Contractors Association (ELCA), is de opvolger van J.P.W. van der Horst. In het Lobas-bestuur vertegenwoordigt hij de werkgevers uit de bloemen- en tuincentrumbranche en de groenvoorzieners en hoveniers. De heer A.G. Koning volgt Klaas van der Woude op als vice-voorzitter/secretaris. Koning is vakgroepbestuurder van de CNV Bedrijvenbond voor de sectoren land- en tuinbouw, horeca en kappers. Daarnaast is hij lid van de commissie exameninstelling Lexin en bekleedt hij bestuursfuncties bij de SOLLT, Stosas en Stosas/Arbvo.

De bestuurswisseling vindt plaats vanwege de statuutsbepaling dat de geledingen werkgevers en werknemers eens per drie jaar wisselen als voorzitter en vice-voorzitter. Naast Van Ginkel en Koning bestaat het Lobas-bestuur verder nog uit de volgende heren: Groenman (VAI), Bense (FNV Bondgenoten), Van Gisbergen (VPL), Kneppers en Den Ouden (AOC raad) en Van der Woude (LTO-Nederland).

Erris van Ginkel, de nieuwe voorzitter van het Lobas bestuur.

Evaluatie WEB

De Wet Educatie en Beroepsonderwijs is formeel op 1 januari 1996 in werking getreden. Door de WEB kregen roc's, aoc's en lob's (landelijke organen beroepsonderwijs) meer vrijheid van onderwijsinrichting. Daarom werd tevens vastgelegd dat de WEB na vijf jaar zou worden geëvalueerd en dat hierover uiterlijk 1 januari 2001 verslag zou worden uitgebracht aan de Eerste en Tweede Kamer. Deze evaluatie wordt uitgevoerd onder leiding van de Stuurgroep Evaluatie WEB.

Er zijn zeven evaluatiethema's vastgesteld

· maatschappelijke vraag, aansluiting onderwijs-arbeid;

· individuele vraag, toegankelijkheid, positie deelnemer;

· kwaliteit en niveau van onderwijs en examens;

· in- en extern rendement van de leerwegen;

· aansluiting tussen stelsels;

· autonomie en kwaliteitszorg van de instellingen en

· nieuwe bestuurlijke verhoudingen.

De uitkomsten van de evaluatie-onderzoeken worden daarom ook gepubliceerd in zeven themarapporten, die in februari moeten verschijnen. De Stuurgroep stelt vervolgens het evaluatierapport op en biedt dat eind juni 2001 aan de minister aan.

Vooruitlopend op de themarapporten verschijnt per thema een Web-nieuwsbrief met hoofdlijnen uit het onderzoek. Nieuwsbrief 1, gewijd aan thema twee, verscheen onlangs. Dit deelonderzoek werd uitgevoerd door Cinop en bestaat uit een literatuuronderzoek en een schriftelijke enquête onder 3000 deelnemers, verspreid over 23 roc's en aoc's. Een aantal tabellen en grafieken in de nieuwsbrief laten zien dat 65 procent van de aoc-deelnemers bij hun toelating een intakegesprek hebben gevoerd (tegen 80 procent in de sector zorg en welzijn). De tevredenheid over studie- en beroepskeuzebegeleiding is bij de aoc-deelnemers het hoogst: bijna 65 procent van de ondervraagden is hier tevreden over (tegen 43,7 procent in de sector economie en handel). Switchen van bol naar bbl komt heel weinig voor: slechts 2,3procent, en van bbl naar bol nog minder: 1,1 procent. Ook in de andere sectoren is het switchpercentage laag. Techniekleerlingen wisselen met 6 procent het meest van leerweg. Van leerlingen uit alle sectoren, zou 15 procent graag extra vakken willen volgen, maar krijgt die kans niet.

Relatief veel ontevredenheid is er over mogelijkheden tot tempodifferentiatie in het onderwijs, vooral op niveau III en IV. Ook dit geldt voor alle sectoren. En intaketoetsen en studievaardigheidsverbetering komen op heel veel mbo's niet aan de orde.

Aoc's scoren het hoogst in het serieus nemen en het zich thuis laten voelen van hun leerlingen, hoger zelfs dan in de sector zorg en welzijn, en een relatief hoog percentage (41,6 procent) heeft gebruik gemaakt van persoonlijke begeleiding. 5,1 procent van de leerlingen gaf echter aan dat persoonlijke begeleiding op het aoc niet mogelijk was.

Eindconclusie van dit deelonderzoek luidt dat de WEB wel de mogelijkheden biedt om aan de individuele vraag van deelnemers te voldoen, maar dat daar in de praktijk nog niet optimaal gebruik van wordt gemaakt.

Nieuwe consulent vmbo

Peter de Krey, één van de tien landelijke consulenten voor het vmbo, is bezig zijn consulentschap te beëindigen omdat hij per 1 februari locatiedirecteur is geworden op het vmbo-groen in Leidschendam. Zijn consulentschap wordt overgenomen door Wilma Klabbers. Zij is afkomstig van het Florens College, vestiging vmbo-groen Sloten, en gaat drie dagen per week als vmbo-consulente werken in de regio Zuid-Holland en een gedeelte van de provincie Utrecht, in samenwerking met teamgenote Margreet de Man. Maar op basis van haar expertise in het groene onderwijs kan Wilma ook door scholen van buiten haar regio geconsulteerd worden.

Wilma Klabbers, vmbo-groen Sloten van het Florens College, volgt Peter de Krey op als landelijk consulent leerwegen vmbo.

Prijsvraag toekomst onderwijs

"Zijn onze scholen voldoende toegerust voor de toekomst? Hebben ze voldoende mogelijkheden om snel en flexibel in te spelen op veranderingen in de samenleving? De bewindslieden van onderwijs, minister Hermans en staatssecretaris Adelmund, willen graag úw creativiteit benutten bij het nadenken over de toekomst van het onderwijs. Zij roepen u op om voorstellen en ideeën aan te dragen. Goede voorstellen kunnen met een financiële bijdrage van het ministerie van OC&W verder uitgewerkt worden."

Met bovenstaande uitnodiging dagen Hermans en Adelmund iedereen die een constructieve bijdrage aan de toekomst van het onderwijs wil leveren uit om met creatieve voorstellen te komen: onderwijsorganisaties, scholen, leraren, ouders en leerlingen, maar ook wetenschappers en adviesbureaus. Centraal staat de vraag: `Hoe kan de school tegemoet komen aan de eisen van de kennissamenleving van de 21^e eeuw?' Hermans en Adelmund vinden creatieve antwoorden op die vraag zó belangrijk, dat zij die willen belonen met maximaal f 100.000,- per inzending.

Inzendingen mogen maximaal vijf A4'tjes of 3000 woorden beslaan. Ze moeten vóór 15 maart worden ingediend. Uiterlijk 10 april selecteert een onafhankelijke jury de beste voorstellen. Die moeten vóór 1 juni 2001 verder uitgewerkt worden ingediend. 15 juni heeft de jury de meest inspirerende uitwerkingen geselecteerd. Deze worden vervolgens in het openbaar door de indieners aan het onderwijsveld gepresenteerd.

Er zijn thematische vragen geformuleerd die als leidraad kunnen dienen voor de ideeën, en er zijn criteria die de onafhankelijke jury bij de beoordeling van de inzendingen hanteert. Hierover - en over de onderwijsbeleidsnota's van het ministerie - vindt u meer informatie op de website www.onderwijsdebat.nl. Hier kunt u ook via e-mail uw creatieve voorstellen indienen. Per snail mail kan dat ook: Ontwerpwedstrijd `onderwijs in de kennissamenleving', Antwoordnummer 10122, 2700 VB Zoetermeer.

Douwe Ettema bij AOC raad

Met ingang van 1 april 2001 treedt Douwe Ettema in dienst van de AOC raad. Hij volgt daar Herman van Dieren op, die per 1 januari zijn werkzaamheden voor de raad heeft beëindigd.

Douwe Ettema keert met deze aanstelling min of meer terug in de `moederschoot'. Na zijn adjunct-schap op de Praktijkschool in Ede werd hij beleidsmedewerker bij de VPL, het overkoepelend orgaan van praktijkscholen dat evenals de AOC raad gevestigd was in één van de gebouwen (de `fietsenstalling') van de praktijkschool te Ede.

De afgelopen jaren was Douwe Ettema werkzaam voor het CPS in Amersfoort. Met ingang van september 2000 vormt hij samen met Olaf McDaniel de projectleiding van `Implementatie KS 2000+'. Naast de werkzaamheden voor dat project - en ook andere projecten - krijgt hij het cursus- en volwassenenonderwijs in portefeuille. Ook neemt hij gedurende het zwangerschapsverlof van Petra Kanters (vanaf 1 april) de mbo-werkzaamheden van haar over.

Douwe Ettema, een bekende bij velen in het groene onderwijs, treedt per 1 april 2001 in dienst bij de AOC raad.

Opleiding milieutoezicht Groenhorst College

Bij voldoende deelname start het Groenhorst College MBO Voeding & Milieu per augustus aanstaande een mbo-opleiding milieutoezicht. De opleiding leidt op tot milieu-inspecteur, technisch milieumedewerker, monsternemer bodem- en wateronderzoek, ambtenaar vergunning verstrekking en -controle, beheerder afvaldepots, medewerker milieuzorg Arbo en dergelijke.

Op grond van een regionaal marktonderzoek is de conclusie getrokken dat er behoefte bestaat aan mbo-ers milieutoezicht. De laatste jaren is de milieu wet- en regelgeving enorm uitgebreid om de vervuiling van grond, water en lucht te beperken of terug te dringen. De opleiding staat dan ook in het teken van milieuzorg en milieukwaliteit: bodemprocessen, waterbehandeling, het ecosysteem, flora en fauna en natuurlijk ook de milieuwetgeving, het geven van voorlichting en rapportage.

Wateronderzoek onder leiding van docent P. van de Weg.

(foto Groenhorst College)

Wilfred Muis Unievoorzitter

Tijdens de algemene najaarsledenvergadering op 24 november jl. werd Unievoorzitter Harry Mes na een voorzitterschap van één jaar opgevolgd door Wilfred Muis. Wilfred werd door het bestuur van de Unie voorgedragen en werd unaniem gekozen door de algemene ledenvergadering.

De afgelopen twee jaar was Wilfred coördinator cursus- en contractactiviteiten bij AOC Oost. Eén dag per week werkte hij daarnaast als voorzitter van de agrarische sectie VDL bij de Unie. Voor die tijd was hij op het aoc werkzaam als leraar veehouderij/dierverzorging.

Met ingang van 1 januari 2001 ruilt Wilfred zijn 25-jarig leraarschap in voor een full-time voorzitterschap, met vergaderen als hoofdtaak, van de onderwijsvakorganisatie.

`Een hele uitdaging,' vindt Wilfred, `om de belangen van docenten in het bve-veld te behartigen op landelijk niveau, waar de cao-afspraken worden gemaakt, maar ook als gesprekspartner in igo-overleg met colleges van bestuur. In ieder geval weet ik met mijn 25 jaar onderwijservaring heel goed waar ik het over heb.'

Door de algemene ledenvergadering van de Unie werd Wilfred Muis, voorheen werkzaam op AOC Oost, unaniem gekozen als opvolger van voorzitter Harry Mes.

(foto Unie MBO)

Onderwijs-wisselgeld

Vouchers (leerbonnen) voor leerlingen om onderwijs in te kopen - het zat eraan te komen en nu zijn ze er dan echt, zij het nog in een experimentele fase. Op 17 januari ging een eerste experiment met vouchers voor hbo-studenten van start in aanwezigheid van de ministers Hermans en Jorritsma. Het experiment is onderdeel van een convenant tussen MKB-Nederland en de HBO raad, dat gericht is op het verhogen van de instroom van hbo'ers in het midden- en kleinbedrijf. Duizend studenten krijgen bonnen waarmee ze bij tien verschillende hogescholen onderwijs naar keuze kunnen `inkopen'.

Met de vouchers kunnen ze vanaf het derde studiejaar studeren en werken in het mkb combineren in een duaal en vraaggestuurd traject: ze behalen studiepunten tijdens hun studie én tijdens hun werkzaamheden. Vanuit de leerkansen die de werkplek biedt, stelt een student in overleg met werkgever en hogeschool een persoonlijk opleidingsplan samen. Met de vouchers kan hij/zij de lessen voor overige studiepunten betalen aan de deelnemende hogescholen.

Tijdens de persconferentie op 17 januari werd de eerste voucher aangeboden aan een hbo-student. Als tegengebaar schonk MKB-Nederland de beide ministers een jubileumboekje over vijf jaar mkb-route in het hbo.

Minister Jorritsma betoogde dat het `studeren op maat' niet beperkt moet blijven tot het hbo. Ze vindt dat ook andere instellingen hun leerlingen meer keuzevrijheid moeten bieden. Tot 2003 stellen de ministeries van EZ en OC&W daarom elf miljoen gulden beschikbaar voor de introductie van vouchers in het onderwijs. Hermans kondigde aan dat hij de visitatierapporten over de kwaliteit van de instellingen op het internet wil zetten. Op die manier kunnen de studenten betalen voor kwaliteit, d.w.z. hun vouchers besteden bij die instellingen die bij de visitatie goed uit de bus zijn gekomen.

Ministers Jorritsma en Hermans achter de voucher-rol van de hbo raad

(Foto Hans Stakelbeek)

Veehouderij gaat internationaal

Emigratie, bedrijfsuitbreiding in het buitenland, de wereldhandel, de grondschaarste en beperkende regelgeving in Nederland - het zijn allemaal redenen voor het Groenhorst College vestiging mbo Barneveld om hun veehouderijleerlingen in de vierjarige opleiding met enige nadruk over de landsgrenzen te laten kijken.

Een van de maatregelen ter bevordering van internationalisatie is het aanbieden van het certificaat `Internationale betrekkingen' in het derde jaar van de opleiding. Daarin leren de jonge veehouders alles over Europa, export en handelsbetrekkingen. Maar ook lopen ze stage in het buitenland, gaan ze op excursie naar Tsjechische agrarische bedrijven en bereiden ze een bezoek aan Barneveld van Tsjechische leerlingen voor.

De school heeft ook een Europese subsidie gekregen voor het Hollands/Finse project `De toekomst van de veehouderij'. Hierin verrichten viertallen Barneveldse en Finse leerlingen onderzoek in beide landen. Aan de orde komen: de huidige situatie in de veehouderij, knelpunten, oplossingen en toekomstmogelijkheden. De onderzoeksbevindingen worden gepresenteerd op een speciale internetsite - in het Engels, natuurlijk - op een informatieve homepage voor het agrarisch onderwijs en in artikelen voor regionale pers en vakbladen.

Half februari reizen de Barnevelders af naar Finland. Half april komen de Finse leerlingen naar Barneveld het onderzoek vervolgen. De verwachting is dat de resultaten van het onderzoek tegen de zomervakantie gepresenteerd kunnen worden.

Vertrek bestuursleden AOC West-Brabant

De raad van commissarissen van AOC West-Brabant heeft bekend gemaakt dat het stappen heeft ondernomen om de verstoorde verhoudingen binnen de leiding van het aoc te herstellen. In november vorig jaar heeft de raad de heer S.H. Smit aangesteld om nader onderzoek in te stellen naar het functioneren van de bestuursleden van het aoc en om als tijdelijk bewindvoerder op te treden. Op basis van zijn bevindingen heeft de raad van commissarissen nu besloten dat Adriaan de Graaff, lid van het College van Bestuur met P&O en PR in portefeuille, die functie niet langer zal vervullen en AOC West-Brabant zal verlaten. De voorzitter van het College van Bestuur, Huub van Pol, legt eveneens zijn functie bij AOC West-Brabant neer. Het derde bestuurslid, Ruud van den Broek, blijft vooralsnog de portefeuille onderwijszaken behartigen.

Bewindvoerder Smit gaat nu fase twee van het verbeterplan in werking stellen. Die moet resulteren in voorstellen voor nieuwe bestuursleden voor het aoc. De gesprekken daarover met alle betrokken geledingen zijn inmiddels gestart. Verder gaan alle werkzaamheden binnen het aoc gewoon door, ook de lopende projecten op het gebied van huisvesting, personeelszaken, administratieve organisatie en onderwijs.

Vmbo-groen in Hoogeveen?

AOC Terra heeft bij het ministerie van LNV een aanvraag ingediend voor een nieuwe vmbo-groen vestiging in Hoogeveen. Het aoc is daarin niet de enige, want Het Morgenland College in Hoogeveen heeft uitbreiding van zijn vmbo-vestiging aangevraagd met een groene afdeling. Hoe liggen daarom de kansen voor het aoc om de aanvraag toegewezen te krijgen?

"Voor de aanvraag van het Morgenland College heeft de provincie Drenthe een negatief advies uitgebracht," licht CvB-voorzitter Roel Schilt van AOC Terra toe. "Onze aanvraag moest nog worden aangevuld en wordt nu in behandeling genomen. De regelgeving voor nieuwe vestigingen is vrij strikt, maar men kan daar in meer of mindere mate vrijzinnig mee omgaan. In mei vindt het overleg plan van scholen plaats, daarna weten we meer."

De aanvraag van het aoc voor een vmbo-vestiging in Winschoten werd door het ministerie van LNV toegekend terwijl OC&W tegelijkertijd een aanvraag van het Dollard College honoreerde. In die communicatiestoring doet een commissie van experts momenteel een bemiddelingspoging. "Ze onderzoeken nieuwe opties," vat Roel Schilt de huidige gang van zaken samen, "maar er is nog geen doorbraak te melden."

Voorzitter holdingbestuur Van Hall-Larenstein

Leendert van den Bosch, CvB-voorzitter van Hogeschool Larenstein, legt per 1 maart a.s. zijn voorzitterschap van Larenstein neer en gaat zich geheel richten op het voorzitterschap van het holdingbestuur Van Hall-Larenstein. Jan Driesse, nu bestuursvoorzitter van het Van Hall Instituut, wordt dan voor 75% van zijn tijd waarnemend collegevoorzitter van Larenstein. Tweede man Wiebe Wieling van Van Hall wordt waarnemend bestuursvoorzitter in Leeuwarden.

Als holdingvoorzitter gaat Van den Bosch zich vooral bezighouden met de visieontwikkeling voor de holding Van Hall-Larenstein. Dit betreft vooral het onderwijsaanbod, de binnen- en buitenlandse marktpositie en een nauwere samenwerking met nieuwe partners, zoals Wageningen UR. Het holdingbestuur bestaat nu uit Van den Bosch, Driesse en Wieling en zal nog worden uitgebreid met twee andere directeuren: één van Van Hall en één van Larenstein.

Groene roc's?

Groene opleidingen op roc's in de grote steden, daarmee kun je een grote groep stadsjongeren verleiden tot een loopbaan in de tuinbouw, denkt Eerste Kamer-lid Henk Hofstede van het CDA. Daarom hield hij op een informatieavond over bedrijfsmanagement, personeel en organisatie van LTO-Groeiservice in Bleiswijk een pleidooi voor het starten van agrarische studierichtingen op roc's, onder meer in Rotterdam en Den Haag, om de personeelstekorten in de tuinbouw te lijf te gaan. Hofstede is ervan overtuigd dat stadsjongeren wel degelijk veel belangstelling hebben voor groene studierichtingen, maar, zo denkt hij, "een echte stadsmeid of -jongen fietst niet enkele kilometers om in Dordrecht of Boskoop een agrarische opleiding te volgen." Die onoverkomelijke belemmering zou kunnen worden weggenomen door de stedelijke regionale opleidingscentra groen te kleuren. De aoc's zouden daar een handje bij kunnen helpen.

"Ik moet bekennen dat ik die uitlatingen absoluut niet begrijp," reageert Hip Breebaart, CvB Clusius College. "Het gaat er dan met name om dat allochtone leerlingen makkelijker groen onderwijs zouden kunnen volgen. Maar iedereen weet toch dat wij met onze vmbo's in alle grote steden zitten? En er zijn al jaren projecten, ook gericht op de basisscholen, om meer allochtone leerlingen naar de aoc's te krijgen. Die hebben eigenlijk nauwelijks resultaat. En dan zouden groene opleidingen bij roc's wél werken? Daar geloof ik dus absoluut niet in. Ik vind het een heel vreemd bericht en daarom heb ik er melding van gemaakt in de ledenvergadering van de AOC raad. Volgens mij getuigen de uitlatingen van de heer Hofstede niet van veel realiteitszin."

Agrarisch hbo in Venlo

"Venlo krijgt agrarisch hbo," juichte Dagblad De Limburger eind januari. "Limburg krijgt zeer waarschijnlijk waar het al jarenlang om roept: een agrarische hogeschool. De Hogere Agrarische School (HAS) in Den Bosch heeft vergevorderde plannen om in Venlo samen met Fontys Hogescholen een forse nevenvestiging te starten. De Limburgse agrarische wereld reageert enthousiast."

Maar de juichende stemming van De Limburger moet enigszins worden getemperd door de feitelijke stand van zaken, zoals bestuursvoorzitter Jeroen Naaijkens van de HAS Den Bosch die weergeeft:

Het afgelopen jaar heeft overleg plaatsgevonden tussen de HAS Den Bosch, AOC Limburg, de Limburgse LTB, Fontys Hogescholen, de provincie en provinciale bedrijven over de mogelijkheid van een kleine nevenvestiging van de HAS Den Bosch op de locatie Venlo van Fontys Hogescholen. Deze nieuwe hbo-vestiging biedt maximaal vijf studierichtingen: dier- en veehouderij, tuin- en akkerbouw, plattelandsvernieuwing, voedingsmiddelentechnologie en bedrijfskunde & agribusiness. Om die nevenvestiging op poten te zetten, is echter financiële ondersteuning nodig vanuit de overheid en van Limburgse partners. Daarover bestaat op dit moment nog geen enkele zekerheid. Ook is nog niet zeker of de HAS vanuit het ministerie toestemming krijgt om onderwijs te gaan verzorgen in Limburg. Naaijkens verwacht van wel, omdat Venlo midden in een zich sterk ontwikkelende, innovatieve agrarische regio ligt. "Een regio die veel behoefte heeft aan agrarische kennis. Met name ook door de ontwikkelingen bij veiling ZON in Grubbenvorst."

De regionale pers heeft zich vol enthousiasme en zonder veel reserves op het voornemen gestort en ook het Limburgs agrarisch bedrijfsleven heeft positief gereageerd. Dat komt de HAS-bestuurders alvast goed van pas. Nu nog het geld en de goedkeuring van LNV.