Nieuws van het groen onderwijs april 2007
Douwe Ettema krijgt koninklijke onderscheiding
Landelijk Informatie Centrum Gezelschapsdieren
Conferentie ammoniak in de landbouw
Beroepenwedstrijden hoefsmeden
AOC Raad stelt Advies Praktijkleren vast
Opening Groenhorst College Ede
Proefstudeerdagen Van Hall Larenstein
MBO De Gaarde heeft eigen locatie
Nieuwe draf- en rensportopleiding
Flornet conferentie De Groene Welle
Afscheid Prinsentuin Steenbergen
Hoogleraar duurzame schelpdierencultuur
![]()
Douwe Ettema krijgt koninklijke onderscheiding
Voor zijn vele verdiensten voor het groene onderwijs en zijn bijdragen aan onderwijsvernieuwing kreeg Douwe Ettema, beleidsmedewerker AOC Raad, bij zijn afscheid een koninklijke onderscheiding. AOC Raad-voorzitter Clemens Cornielje speldde hem het lintje op van de Orde van Oranje-Nassau.
Na veertig jaar groen onderwijs nam Douwe op 28 maart afscheid om vervroegd met pensioen te gaan. In filmzaal CineMec in Ede bezochten circa 150 mensen de film: Douwe Ettema, wat een wijsheid. De titel is ontleend aan Douwe's gewoonte om zijn collega's regelmatig te verrassen met bijzondere, humoristische of diepzinnige uitspraken.
De film stond in het teken van Douwe's lange en gevarieerde loopbaan. Van stagiair op een praktijkschool tot kloosterling en van instructeur tot directeur. Op 52-jarige leeftijd behaalde hij het doctoraal onderwijskunde in Utrecht. Via het CPS eindigde zijn loopbaan bij de AOC Raad. In editie 4 van het Vakblad Groen Onderwijs staat een uitgebreid afscheidsinterview met Douwe Ettema.

Douwe Ettema verlaat de AOC Raad als Ridder in de Orde van Oranje Nassau.
Foto: Pieter Boetzkes
![]()
De instroom in het groene hao in 2006 bedroeg 2.279 wat betekent dat het aantal nieuwe aanmeldingen opnieuw licht is gedaald. De instroom hbo-breed is daarentegen in 2006 weer enigszins gestegen.
De grootste groene hogeschool is Van Hall Larenstein met ruim 4.000 studenten, HAS Den Bosch telt 1.400 studenten, CAH in Dronten 1.200, Stoas Hogeschool 800 en Inholland Delft ongeveer 500. Hbo-breed is Fontys met ruim 38.000 studenten de grootste Nederlandse hogeschool.
Het totale aantal inschrijvingen in het groene hbo is van 8.314 in 2002 naar 7.599 in 2006 de afgelopen jaren met bijna tien procent gedaald. De meest populaire groene hbo-opleidingen zijn nu Bedrijfskunde en agribusiness en Dier en veehouderij met beide in 2006 ongeveer 460 nieuwe inschrijvingen. De belangstelling voor Laboratoriumtechniek, Milieutechnologie en Tropische landbouw is in 2006 opnieuw afgenomen.
Bron: Hbo Raad.
![]()
Zestien derdejaars leerlingen dierverzorging van AOC De Groene Welle hebben op 27 maart een symposium over dierenbescherming georganiseerd in het Zwolse Ecodrome. De organisatie van publieksevenementen maakt onderdeel uit van hun opleiding. De leerlingen wilden met hun onderwerpkeuze dierenwelzijn onder de aandacht brengen.
Dierenbeschermingsorganisaties als Greenpeace, Jongeren Milieu Actief, Stichting Zinloos Geweld tegen Dieren en de AID vertelden over hun doelstellingen en activiteiten. Het symposium met circa 160 deelnemers was gericht op docenten en leerlingen Dierverzorging van het aoc.
De leerlingen namen de hele organisatie van het symposium voor hun rekening: de accommodatie, het benaderen van organisaties en sprekers, de uitnodigingen en de publiciteit. "Ze waren heel trots op het resultaat," vertelt docent dierverzorging Marc Schils. "En terecht, want het verliep allemaal uitstekend."

Veel belangstelling voor symposium
Foto: AOC De Groene Welle
![]()
Landelijk Informatie Centrum Gezelschapsdieren
Vanaf 2 april is het Landelijk Informatie Centrum Gezelschapsdieren (LICG) gehuisvest op het terrein van PTC+ in Barneveld. Na het Platform Verantwoord Huisdierenbezig is het LICG is het tweede instituut op het gebied van huisdieren dat zich vestigt in de nabijheid van het praktijktrainingscentrum.
Het LICG is een nieuwe, onafhankelijke stichting die is opgericht door de gezelschapsdierensector in samenwerking met het ministerie van LNV. De Faculteit Diergeneeskunde, de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde, de Dierenbescherming, de Stichting Platform Verantwoord Huisdierenbezit en de Vereniging Landelijke Organisatie Dibevo participeren in de stichting.
Het LICG wil een bijdrage leveren aan dierenwelzijn door praktische en betrouwbare informatie te verstrekken over de aanschaf en verzorging van gezelschapsdieren. Door de huisvesting op het terrein van PTC+ kan de voorlichting ook in de vorm van praktijktrainingen gestalte krijgen.
![]()
Conferentie ammoniak in de landbouw
Zo'n 200 onderzoekers en beleidsmakers namen van 19 tot en met 21 maart deel aan de eerste internationale ammoniakconferentie van Wageningen UR. Kenniscirculatie was het voornaamste doel, maar ook het leveren van bijdragen aan internationale onderzoeks- en beleidsagenda's.
Europese en Amerikaanse beleidsmakers hadden voorafgaand aan de conferentie vragen opgesteld die van belang zijn voor beleidsontwikkeling op het gebied van ammoniakemissie. Die vragen werden voorgelegd aan de deelnemende onderzoekers. Op dag een van de conferentie kwamen ze nogmaals aan de orde, samen met een overzicht van de tot nu toe behaalde resultaten.
De tweede dag kwamen de onderzoekers aan bod met hun resultaten. `s Middags waren er workshops waarbij de deelnemers langs de diverse onderwerpen konden lopen en deelnemen aan de discussies. Dag drie werden de resultaten van de workshops gepresenteerd en vond een paneldiscussie plaats. De conferentie werd afgesloten met een final conference statement door conferentievoorzitter Jongebreur.

Tijdens de workshops leverden de deelnemers per onderwerp een bijdrage aan de discussie
Foto: Wageningen UR
![]()
Beroepenwedstrijden hoefsmeden
Tijdens de SkillsMasters 2007 in Ahoy te Rotterdam op 15, 16 en 17 maart organiseerde Aequor voor de derde keer de beroepenwedstrijd voor hoefsmeden. Elf deelnemers van drie aoc's gingen met elkaar de strijd aan. Winnaar werd Dirk Kösters (NHB Deurne van Helicon Opleidingen). Jasper Metzemaekers (Cursuscentrum Dierverzorging Barneveld) werd tweede en de derde medaille ging naar Johan Veurink (AOC de Groene Welle in Zwolle).
Het beroepenevenement SkillsMasters werd dit jaar bezocht door 23.772 werkzoekenden en jongeren die zich wilden oriënteren op een beroepsopleiding. Het groene onderwijs was aanwezig om het wereldenconcept uit te dragen. Voor de gelegenheid was het groenplein, waar belangstellende jongeren op speelse wijze in aanraking kwamen met het palet aan groene opleidingen, omgedoopt tot haciënda. Behalve de wedstrijd voor hoefsmeden waren er demonstraties bloemsierkunst en tuinaanleg.

Kampioen hoefsmid Dirk Kösters aan het werk bij NHB Deurne
Foto: NHB Deurne
![]()
AOC Raad stelt Advies Praktijkleren vast
De algemene vergadering van de AOC Raad heeft op 28 maart het advies praktijkleren vastgesteld. Aanleiding voor de totstandkoming van het advies was een door het ministerie van LNV voorgestelde nieuwe regeling praktijkleren, die nadelen zou kunnen hebben voor de kwaliteit van de groene opleidingen.
Middelen voor praktijkleren zijn volgens het advies onmisbaar voor het groene onderwijs, omdat praktijkleren onlosmakelijk is verbonden met competentiegericht leren. De aoc's zijn samen verantwoordelijk voor een adequaat opleidingsaanbod voor de groene sector en willen afspraken maken met de brancheorganisaties over oplossingen voor de problematiek van de kleinschalige groene opleidingen.
De Groene Kennis Coöperatie zal uiterlijk 1 mei het ministerie van LNV adviseren over het advies praktijkleren, in samenspraak met het hoger onderwijs en Wageningen UR
![]()
Leerlingen Dierverzorging van AOC De Groene Welle uit Zwolle hebben kinderen met een lichamelijke, een verstandelijke of een meervoudige beperking bezocht. Bij hun bezoek aan onderwijscentrum de Twijn namen ze slangen, konijnen, honden, hagedissen en andere dieren mee.
Ze vonden het een bijzondere ervaring, omdat het voor kinderen met een beperking heel belangrijk is in aanraking te komen met dieren. Het bezoek werd georganiseerd in het kader van de week van het zintuig. De bedoeling was dat de kinderen de dieren zouden aanraken, voelen, vasthouden, knuffelen zonder dat dat bedreigend voor hen zou zijn.
Ook de aoc-leerlingen vonden het bezoek leerzaam, omdat de omgang met diverse doelgroepen en doelgroepgerichte voorlichting over dieren deel uitmaakt van hun opleiding en toekomstige beroep.

Dieren voelen: een hele gebeurtenis voor de kinderen van de Twijn
Foto: AOC De Groene Welle
![]()
De Regeling Innovatie Groen Onderwijs (RIGO) 2007 wordt pas opengesteld nadat er met de Groene Kennis Coöperatie afspraken zijn gemaakt over de programmering. Begin april gaan de besprekingen van start om de regeling per 1 mei open te stellen. De sluitingsdatum zal dan 1 juli zijn.
Juni 2006 zijn er in de Groene Kennis Coöperatie afspraken gemaakt met het ministerie voor een meer programmatische aanpak. Ook werden er kernthema's vastgesteld, zoals ondernemerschap, doorlopende leerlijnen, school als kenniscentrum en competentiegerichte examinering en kwalificatie.
Begin april zal besloten worden welke thema's in programmavorm worden uitgewerkt. Daarna worden de programma's ingepast in het RIGO-format. Het grootste deel van het RIGO-budget wordt bestemd voor deze programma's. Het overige deel wordt waarschijnlijk gereserveerd voor een tenderprocedure voor losse projecten.
![]()
Opening Groenhorst College Ede
Clemens Cornielje, commissaris van de koningin in de provincie Gelderland en voorzitter van de AOC Raad, opende op 8 maart de nieuwe school van het Groenhorst College in Ede. In dit gebouw zijn de vmbo- en mbo-afdeling gehuisvest.
De school werd gebouwd op het terrein van de mbo-vestiging Voeding en Milieu. De vmbo-leerlingen moesten echter van de andere kant van Ede naar de Zandlaan verhuizen. Mbo en vmbo hebben elk hun eigen ruimte.
In het gebouw bevinden zich naast de theorielokalen ook leerpleinen, hygiënesluizen, een laboratorium, onderzoeksruimtes, koelcellen en experimenteerruimtes. Drie weken na de officiële opening werd de school verrast met een oriënterend bezoek van LNV-minister Gerda Verburg. Zij bezichtigde het nieuwe gebouw, woonde lessen bij en sprak met leerlingen en personeelsleden.

Transparant, dat is het adagium van het nieuwe Groenhorst College Ede
Foto: Groenhorst College Ede
![]()
Een leerling van het Wellantcollege heeft bij de JOB, de landelijke belangenbehartiger van mbo-leerlingen, een klacht gedeponeerd over zijn of haar opleiding. Ook een leerling van het Groenhorst College liet zich niet onbetuigd: "Te weinig begeleiding van de leerkrachten bij de theorievakken."
Een klacht over het onderwijs bij de vestiging van AOC Oost in Twello geeft de ongerustheid van de leerlingen weer over het naderende examen. Ook over Helicon Nijmegen kwam een klacht binnen. "De opleiding komt niet na wat ze beloven in de folder, bij bijeenkomsten of open dagen. Ik ben ontevreden en hoop op maatregelen."
JOB-bestuursleden maakten de afgelopen maanden een tournee langs mbo-instellingen om klachten te verzamelen over het nieuwe leren. Al eerder luidde de JOB de noodklok. Een brandbrief naar het ministerie van OCW moest duidelijk maken dat scholen nog niet op een goede manier vormgeven aan competentiegericht leren. De verzamelde klachten zijn beschikbaar op www.job-site.nl.
![]()
Proefstudeerdagen Van Hall Larenstein
Op 29 en 30 maart organiseerden Hogeschool Van Hall Larenstein in Leeuwarden en PTC+ in Oenkerk meeloopdagen voor potentiële studenten. 30 maart was speciaal gericht op mogelijke instromers van de aoc's.
Tijdens deze dagen kunnen zij een indruk krijgen van de studie aan een hogeschool. Ze lopen mee met oudere jaars-studenten en volgen lessen van de opleiding van hun voorkeur. Nieuw dit jaar was de meeloopdag voor mbo-deelnemers met een agrarische achtergrond. Voor hen was er tevens een opleidingenmarkt en een forumdiscussie over agrarisch ondernemerschap.
Vooral de opleidingen Life science werden goed bezocht, maar ook Agrarische bedrijfskunde, Land- en watermanagement en Diermanagement hadden veel belangstelling. De potentiele studenten waardeerden deze dag. Vooral de relaxte sfeer, de kleinschaligheid en het innovatieve en toekomstgerichte karakter van de opleidingen in Leeuwarden spraken tot de verbeelding.

Informatie uitwisselen tijdens de opleidingenmarkt
Foto: Hogeschool Van Hall Larenstein
![]()
Deelname hao
De instroom in het groene hao in 2006 bedroeg 2.279 wat betekent dat het aantal nieuwe aanmeldingen opnieuw licht is gedaald. De instroom hbo-breed is daarentegen in 2006 weer enigszins gestegen.
De grootste groene hogeschool is Van Hall Larenstein met ruim 4.000 studenten, HAS Den Bosch telt 1.400 studenten, CAH in Dronten 1.200, Stoas Hogeschool 800 en Inholland Delft ongeveer 500. Hbo-breed is Fontys met ruim 38.000 studenten de grootste Nederlandse hogeschool.
Het totale aantal inschrijvingen in het groene hbo is van 8.314 in 2002 naar 7.599 in 2006 de afgelopen jaren met bijna tien procent gedaald. De meest populaire groene hbo-opleidingen zijn nu Bedrijfskunde en agribusiness en Dier en veehouderij met beide in 2006 ongeveer 460 nieuwe inschrijvingen. De belangstelling voor Laboratoriumtechniek, Milieutechnologie en Tropische landbouw is in 2006 opnieuw afgenomen.
Bron: Hbo Raad
![]()
"De groene mbo's moeten flink aan de bak." Dat zei Ad Tabak, plaatsvervangend directeur Directie Kennis van LNV, op de jaarvergadering van de agrarische sectie van de CNV Onderwijsbond. Samenwerking om de nog onvoldoende kwaliteitszorg te verbeteren is noodzakelijk, aldus Tabak. "Lastig, want de scholen zijn niet gewend samen te werken. Daarom zeg ik, ga van je eigen postzegel af en kijk verder dan alleen je eigen school."
Tabak ziet grote kansen voor het kleine, maar belangrijke groene onderwijs. "Duurzaamheid, gezonde voeding, natuur en landschap en welzijn van dieren zijn moderne, op de toekomst gerichte onderwerpen die jongeren steeds meer zullen aanspreken. Het groene onderwijs moet hierop inspelen."
In het regeerakkoord is opgenomen dat alle leerlingen een maatschappelijke stage moeten volgen. Voor de uitvoerbaarheid is ook samenwerking met het voortgezet onderwijs noodzakelijk, zei Tabak. Verder vindt hij dat het aantal locaties voor groen onderwijs omlaag moet: "Dat is uit de tijd. Dat moet verminderen, want we willen kwaliteit blijven leveren. Nederland moet trots zijn op het groene onderwijs, want het behoort tot de top in Europa. Dat geldt voor alle niveaus. Alleen door een goede samenwerking tussen scholen kan de kwaliteit behouden worden.
Bron: Tijdschrift CNV Onderwijsbond

Ad Tabak: "Kleinschaligheid is de kracht én de zwakte van het groene onderwijs"
Foto: Pieter Boetzkes
![]()
MBO De Gaarde heeft eigen locatie
Vier jaar geleden groeide de gecombineerde vmbo/mbo-school De Gaarde in Barendrecht uit haar voegen en werden de mbo-deelnemers tijdelijk ondergebracht in noodgebouwen en noodlokalen. Sinds begin januari beschikken de driehonderd deelnemers echter over een eigen locatie, het oude waterschapsgebouw aan de Rijnstraat.
Het gebouw onderging een facelift en heeft nu een frisse, kleurrijke uitstraling en een groot open leercentrum. De officiële opening van het nieuwe oude gebouw vond plaats op vrijdag 30 maart.
Aansluitend was er op zaterdag een open dag voor ouders, praktijkopleiders en belangstellenden waarbij de acht vakrichtingen zich presenteerden met allerlei activiteiten. De bezoekers konden aan uiteenlopende workshops deelnemen en de leerlingen zorgden voor lekkere hapjes.
![]()
Nieuwe draf- en rensportopleiding
De NHB Deurne van Helicon Opleidingen heeft het programma voor de draf- en rensportopleiding vernieuwd. Vanaf augustus 2007 wordt de opleiding aangeboden als deeltijdopleiding voor mensen die op basis van een leerwerkovereenkomst op een entrainement werken.
Voor pikeurs, niveau 2, duurt de opleiding twee jaar. Voor trainers, niveau 3, is dit drie jaar. Het eerste halfjaar worden studenten praktisch voorbereid om na zes maanden af te rijden als leerling-pikeur. Daarmee behalen ze een startbewijs voor deelname aan koersen. De opleiding omvat verder vakken als ziekteleer, veiligheid en BHV, vaktaal Engels, hoefkunde, harnachement, EHBO bij paarden en trainingsleer.
Jaarlijks verblijven de deelnemers vier maal één week op de school in Deurne. Het examen bestaat uit een Proeve van Bekwaamheid op een entrainement. Bij de opzet van het nieuwe programma heeft de NHB samengewerkt met de twee draf- en rensportorganisaties, die ook een actieve rol gaan spelen bij de examens.

De nieuwe opleidingen voor de draf- en rensport in Deurne zijn opgezet in samenwerking met het bedrijfsleven
Foto: NHB Deurne
![]()
Vanaf schooljaar 2002/2003 is het totale aantal deelnemers van het groene mbo licht gestegen, van 24.954 naar 25.681 in schooljaar 2006/2007. Dat blijkt uit een overzicht van de LNV-databank.
Schooljaar 2004/2005 was een topjaar voor het groene mbo met 26.149 ingeschreven deelnemers. Het jaar erna was dit aantal echter weer flink onder de 26 duizend gezakt. Toch kunnen de aoc's gezamenlijk, over vijf jaar gemeten, een lichte groei op hun conto schrijven.
Een overzicht met cijfers per studierichting van de schooljaren 2003/2004 tot 2005/2006 laat zien dat de grootste groei te vinden is bij dierverzorging. De richting paardenhouderij en paardensport geeft een daling te zien. Levensmiddelentechnologie zit daarentegen weer in de lift. Verdere dalers zijn groene ruimte, plantenteelt en akkerbouw, veehouderij en biologisch-dynamische landbouw.
![]()
Afscheid Prinsentuin College Steenbergen
Op zaterdag 23 juni neemt het Prinsentuin College in Steenbergen afscheid van de zestig jaar oude school aan de Ravelijnstraat. Alle leerlingen, oud-leerlingen, docenten en oud-docenten zullen op die dag nog één keer samenkomen op deze locatie.
De middag is bestemd voor alle leerlingen en oud-leerlingen. Docenten en oud-docenten worden uitgenodigd voor een personeelsreünie die 's avonds zal plaatsvinden. Maar ook 's middags zijn zij welkom om oud-leerlingen nog eens te ontmoeten.
De huidige gebruikers van Prinsentuin Steenbergen, voorheen LAS De Brug, nemen volgend schooljaar hun intrek in een nieuw gebouw aan De Schans in Halsteren, samen met personeel en leerlingen van de Mavo Halsteren.

Een laatste bijeenkomst in de oude school in Steenbergen
Foto: Prinsentuin College
![]()
Flornet conferentie bij De Groene Welle
De conferentie voor vakdocenten uit de bloemenbranche uit het internationale netwerk Flornet vond plaats van 28 tot en met 30 maart bij AOC De Groene Welle in Zwolle. 24 partnerscholen uit 17 Europese landen namen deel. Flornet is een samenwerkingsverband van 26 onderwijsorganisaties in Europa. Eén van de doelstellingen is het ontwikkelen van regionale kennisnetwerken om nieuwe ontwikkelingen in de bloemenbranche te introduceren en te verspreiden. Ook ontwikkelt Flornet onderwijsmodules.
Op de eerste dag werden de projectresultaten van het internationale netwerk gepresenteerd. Aan de orde kwamen onder andere de opbouw van Europese competentiecentra voor bloemschikken en de ontwikkeling van negen internationale mbo+ bloemschikmodules.
Voor dag twee en drie stonden meer inhoudelijke discussies gepland. Er werd gesproken over de toekomst van het partnerschap, docentenuitwisseling, studentenmobiliteit, over de komende activiteiten en evenementen. De partnerscholen besloten ook om in samenwerking met de Europese federatie voor professionele bloemisten een opleiding voor European Master in Floral Design te ontwikkelen.
![]()
Hoogleraar duurzame schelpdiercultuur
Wageningen UR heeft dr. A.C. (Aad) Smaal benoemd tot bijzonder hoogleraar duurzame schelpdiercultuur. De nieuwe leerstoel, mede mogelijk gemaakt door de coöperatieve producentenorganisatie voor de Nederlandse mosselcultuur, is ondergebracht bij de leerstoelgroep Aquacultuur en visserij.
Aad Smaal is senior onderzoeker en lid van het wetenschapsteam van Wageningen Imares, het instituut voor maritiem ecologisch onderzoek. Daarnaast is hij lid van het Mariculture Committee van Ices, de internationale raad voor zeeonderzoek, en van de wetenschappelijke raad voor het programma duurzame landbouw/visserij van het Franse Inra (landbouwkundig onderzoek).
Met de benoeming van Smaal speelt de groene universiteit in op de toenemende nationale en internationale vraag naar onderzoek en onderwijs rond schelpdiercultuur, met name de duurzame benadering daarvan.

Dr. A.C. (Aad) Smaal, bijzonder hoogleraar duurzame schelpdiercultuur van WUR.
Foto: Wageningen UR
![]()